-
مهاجرت از طریق کار
-
1404-11-29
-
3
-
0
تحلیلهای کلان اقتصادی نشان میدهد که مهندسی صنایع در سال ۲۰۲۶ به عنوان یکی از ستونهای اصلی تحقق استراتژی صنعتی سلطنت عمان در چارچوب «چشمانداز ۲۰۴۰» ایفای نقش میکند. این تخصص به دلیل توانایی در بهینهسازی فرآیندها، کاهش هزینههای عملیاتی و مدیریت سیستمهای پیچیده تولیدی، در کانون توجه سیاستهای تنوعبخشی اقتصادی دولت قرار گرفته است؛ چرا که عمان در تلاش است تا سهم بخش تولید را از تولید ناخالص داخلی (GDP) به طور مستمر افزایش داده و از وابستگی به درآمدهای نفتی بکاهد. اهمیت این شغل در بازار کار ۲۰۲۶ از آنجا ناشی میشود که پروژههای غولآسایی در مناطق آزاد تجاری و شهرهای صنعتی همچون دقم و صحار به بهرهبرداری رسیدهاند که مدیریت زنجیره تأمین و بهرهوری آنها بدون دانش مهندسی صنایع غیرممکن است.
مهندسی صنایع در عمان زیر چتر «مهندسی» و «مهندسی پروژه/کیفیت/برنامهریزی» دیده میشود و در صنایع نفت و گاز، ساختوساز، لجستیک، تولید، خدمات و حتی IT و دیجیتالسازی کاربرد دارد. آگهیهای شغلی مهندسان Planning Engineer، Quality Engineer، Project Engineer و… بهویژه در مسقط، نشان میدهد تقاضا برای مهارتهای تحلیل فرایند، بهینهسازی هزینه و مدیریت پروژه رو به رشد است.
برای یک مهندس صنایع خارجی، شانس موفقیت مهاجرت متوسط رو به بالاست؛ بهشرط داشتن سابقه کاری مرتبط، زبان انگلیسی خوب، و توانایی تطبیق عنوان شغلی با نیاز بازار مثلاً Project Engineer، Planning Engineer، Process Improvement، Operations. عمان در ۲۰۲۶ همچنان به جذب نیروی متخصص خارجی ادامه میدهد، اما اولویت با عمانیهاست؛ بنابراین داشتن رزومه قوی، شبکهسازی و هدفگیری شرکتهای بزرگ، شانس گرفتن جابآفر را بالا میبرد.
موفقیت در مهاجرت شغلی مهندسان صنایع به عمان در سال ۲۰۲۶ تابعی از تطابق مهارتهای فردی با استانداردهای نوین «واحد مهارتهای بخشی» (SSU) است که توسط وزارت کار عمان وضع شده است. تحلیل دادههای بازار کار نشان میدهد که مهندسان صنایعی که در حوزههای انرژیهای تجدیدپذیر، هیدروژن سبز و تحول دیجیتال تخصص دارند، با نرخ موفقیت بالای ۸۰ درصد در فرآیند استخدام و دریافت ویزای کاری مواجه هستند، چرا که این حوزهها اولویت اول سرمایهگذاریهای خارجی در عمان محسوب میشوند.

بازار کار عمان در سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر مستقیم «استراتژی صنعتی ۲۰۴۰» قرار دارد که هدف آن تبدیل این کشور به یک قطب تولیدی پیشرفته و مبتنی بر فناوری است. بر اساس دادههای رسمی، تولیدات صنعتی عمان در سه ماهه اول سال ۲۰۲۵ به ارزش تقریبی ۱.۶۱۸ میلیارد ریال عمان رسیده است که حدود ۲۸ درصد از کل صادرات کشور را شامل میشود. این رشد پرشتاب در بخشهای تجهیزات الکتریکی و محصولات فلزی، تقاضای فزایندهای را برای مهندسان صنایع ایجاد کرده است تا فرآیندهای تولید را با استانداردهای جهانی هماهنگ کنند.
در سال ۲۰۲۶، تمرکز اصلی بر صنایع دانشبنیان و فناوریهای نوین تولیدی است. دولت عمان برنامههای متعددی را برای جذب سرمایهگذاری در بخشهای تولید پانلهای خورشیدی، تجهیزات تولید هیدروژن و بازیافت پیشرفته تدوین کرده است. این تحولات ساختاری باعث شده است تا تعداد نیروی کار در بخش صنعت که در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۴۰ هزار نفر بود، در سال ۲۰۲۵ به ۲۴۸ هزار نفر افزایش یافته و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ به ۲۷۷ هزار نفر برسد. برای یک مهندس صنایع، این آمار به معنای باز شدن دریچههای جدید شغلی در حوزههای مدیریت پروژه، کنترل کیفیت و بهینهسازی سیستمهای تولیدی در مناطق استراتژیک است.
سرمایهگذاریهای خارجی نیز در این بخش رشد چشمگیری داشته است. در سال ۲۰۲۵، حجم سرمایهگذاری خارجی در بخش صنعت با ۲۴.۶ درصد رشد نسبت به سال قبل به ۳.۴۹۰ میلیارد ریال عمان رسید. این تزریق نقدینگی به معنای راهاندازی خطوط تولید جدید و توسعه کارخانههای موجود است که هر کدام به تخصص مهندسان صنایع برای طراحی چیدمان کارخانه (Plant Layout)، ارزیابی کار و زمان و مدیریت عملیات نیاز دارند. همچنین، توسعه «مرکز اتوماسیون پیشرفته» به عنوان مرکزی برای نوآوریهای فناورانه، نقش مهندسان صنایع را در گذار به سمت «صنعت ۴.۰» و دیجیتالیسازی فرآیندها پررنگتر کرده است.
|
شاخص اقتصادی بخش صنعت |
مقدار در سال ۲۰۲۴/۲۰۲۵ |
پیشبینی سال ۲۰۲۶/۲۰۳۰ |
|
سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی (GDP) |
۹.۵٪ |
افزایش مستمر تا تحقق اهداف ۲۰۴۰ |
|
ارزش صادرات صنعتی (سه ماهه اول ۲۰۲۵( |
۱.۶۱۸ میلیارد ریال عمان |
رشد ۱۰.۵٪ سالانه |
|
تعداد نیروی کار بخش صنعت |
۲۴۸,۰۰۰ نفر |
۲۷۷,۰۰۰ نفر (تا ۲۰۳۰( |
|
سرمایهگذاری خارجی در صنعت |
۳.۴۹۰ میلیارد ریال عمان |
رشد ۲۴.۶٪ سالانه |
|
نرخ رشد مجوزهای صنعتی مصوب |
۶۸.۷٪ |
تداوم روند صعودی |
استخدام به عنوان مهندس صنایع در عمان در سال ۲۰۲۶ مشمول ضوابط سختگیرانهای است که هدف آنها ارتقای سطح کیفی خدمات مهندسی در کشور است. اولین و مهمترین شرط، داشتن مدرک کارشناسی معتبر در رشته مهندسی صنایع از دانشگاهی است که مورد تأیید وزارت آموزش عالی، تحقیقات و نوآوری عمان (MOHERI) باشد. مدارک تحصیلی باید به زبان انگلیسی یا عربی ترجمه شده و به تأیید سفارت عمان در کشور مبدأ رسیده باشند.
علاوه بر مدارک تحصیلی، سوابق کاری نقش تعیینکنندهای در جذب توسط کارفرمایان بزرگ دارند. تجربه کار در صنایع خاص مانند نفت و گاز، تولید تجهیزات انرژیهای تجدیدپذیر یا زنجیره تأمین بینالمللی، مزیت رقابتی بزرگی محسوب میشود. بسیاری از شرکتها برای پستهای مهندسی صنایع، حداقل ۳ تا ۵ سال سابقه کار مرتبط را درخواست میکنند.
از ابتدای سال ۲۰۲۶، داشتن «گواهینامه طبقهبندی حرفهای» برای تمامی مهندسان الزامی شده است. این گواهینامه نشاندهنده تخصص و صلاحیت علمی و عملی فرد در حوزه کاری خود است. فرآیند دریافت این گواهینامه شامل بررسی مدارک تحصیلی، تأیید سوابق کاری و در برخی موارد شرکت در آزمونهای ارزیابی است که توسط «واحد مهارتهای بخشی» مدیریت میشود. بدون این گواهینامه، وزارت کار عمان از صدور یا تجدید پروانه کار برای اتباع خارجی خودداری خواهد کرد.
مدارک کلیدی برای تشکیل پرونده استخدامی عبارتند از:
ساختار درآمدی مهندسان صنایع در عمان بسیار متنوع بوده و به شدت تحت تأثیر بخش فعالیت (خصوصی یا دولتی)، ابعاد شرکت و سطح تجربه فرد است. یکی از جذابیتهای اصلی کار در عمان، معافیت حقوق از مالیات بر درآمد است که باعث میشود دریافتی خالص مهندسان نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر بالاتر باشد.
بر اساس دادههای جمعآوری شده برای سال ۲۰۲۶، حقوق مهندسان صنایع در دستههای زیر طبقهبندی میشود:
|
سطح تجربه و تخصص |
محدوده حقوق ماهیانه (ریال عمان - OMR) |
معادل تقریبی (دلار آمریکا) |
|
مهندس صنایع تازه کار (Junior) |
۶۰۰ - ۱,۲۰۰ |
۱,۵۶۰ - ۳,۱۲۰ |
|
مهندس صنایع با تجربه متوسط (Mid-level) |
۱,۵۰۰ - ۲,۸۰۰ |
۳,۹۰۰ - ۷,۲۸۰ |
|
مدیر پروژه یا مهندس ارشد (Senior/Lead) |
۳,۰۰۰ - ۴,۵۰۰ |
۷,۸۰۰ - ۱۱,۷۰۰ |
|
مدیران عملیاتی و اجرایی در صنایع بزرگ |
۵,۰۰۰ - ۷,۰۰۰+ |
۱۳,۰۰۰ - ۱۸,۲۰۰+ |
بخش نفت و گاز و صنایع سنگین در دقم و صحار معمولاً بالاترین سطح حقوق را پرداخت میکنند، در حالی که صنایع تولیدی کوچکتر در مسقط ممکن است حقوقهایی در محدوده پایینتر جدول ارائه دهند.
بستههای استخدامی برای متخصصان خارجی در عمان معمولاً فراتر از حقوق پایه است و شامل موارد زیر میشود:
در محیطهای صنعتی و مهندسی عمان، زبان انگلیسی به عنوان زبان مشترک (Lingua Franca) شناخته میشود. اکثر نقشهای مهندسی صنایع به دلیل ماهیت بینالمللی شرکتهای فعال در عمان، نیازمند تسلط کامل به انگلیسی هستند.
متقاضیان باید توانایی برقراری ارتباط فنی و مدیریتی به زبان انگلیسی را داشته باشند. در فرآیند پذیرش تحصیلی یا معادلسازی مدارک توسط دانشگاههایی مانند دانشگاه السلطان قابوس، ارائه نمره آیلتس آکادمیک (IELTS Academic) با حداقل نمره ۶.۰ یا ۶.۵ الزامی است. در محیطهای کاری، نمره آیلتس ۷.۰ یا معادل آن در تافل (TOEFL iBT 90+) برای پستهای مدیریتی بسیار رقابتی محسوب میشود.
اگرچه اکثر مستندات فنی به انگلیسی هستند، اما یادگیری زبان عربی یک مزیت راهبردی برای مهندسان صنایع محسوب میشود. تعامل با سازمانهای دولتی، وزارت کار و کارگران محلی در محیط کارخانه اغلب نیازمند دانش پایه از زبان عربی است. مهندسانی که به هر دو زبان تسلط دارند، شانس بیشتری برای ارتقا به پستهای مدیریت میانی و ارشد دارند، جایی که میانجیگری بین نیروی کار محلی و مدیریت بینالمللی اهمیت مییابد.

معادلسازی مدارک در عمان برای سال ۲۰۲۶ یک فرآیند چند مرحلهای است که دقت بالایی را میطلبد. این فرآیند تضمین میکند که مهندس صنایع وافد، دارای صلاحیتهای لازم برای کار در پروژههای ملی است.
تمامی مهندسان باید از طریق سیستم DataFlow اقدام به راستیآزمایی مدارک تحصیلی و گواهیهای شغلی خود کنند. در این مرحله، صحت صدور مدرک از دانشگاه مقصد استعلام میشود.
پس از دریافت گزارش مثبت از DataFlow، مهندس باید برای عضویت در OSE اقدام کند. این عضویت برای دریافت ویزای کار تحت عنوان «مهندس» اجباری است.
از فوریه ۲۰۲۶، سیستم جدید «اعتباربخشی حرفهای» توسط وزارت کار اجرا شده است. مهندسان صنایع شاغل در بخش صنعت باید مدارک خود را در پلتفرم رسمی i3tamid بارگذاری کنند تا مجوز نهایی برای صدور یا تمدید پروانه کار دریافت کنند. این سیستم در دو مسیر «طبقهبندی» (برای نقشهای مدیریتی و طراحی) و «صدور پروانه» (برای نقشهای عملیاتی) فعالیت میکند.
در سال ۲۰۲۶، سیاستهای صدور ویزا در عمان هوشمندتر شده و بر جذب استعدادهای خاص تمرکز دارد. ویزای کار همیشه باید توسط یک کارفرمای عمانی (Sponsor) که دارای صلاحیت قانونی است، درخواست شود.

جستجوی شغل در بازار مهندسی عمان نیازمند ترکیبی از روشهای آنلاین و شبکهسازی حرفهای است. با توجه به اشباع برخی بخشها، استفاده از آژانسهای تخصصی شانس موفقیت را افزایش میدهد.
این آژانسها رابط مستقیم با شرکتهای بزرگ نفت، گاز و صنایع سنگین هستند:
عضویت در گروههای مهندسی در لینکدین و پیگیری فعالیتهای «انجمن مهندسان عمان» (OSE) راهی عالی برای آگاهی از پروژههای جدید در دقم و صحار است. همچنین شرکت در نمایشگاههای صنعتی سالانه مانند "Oman Industry Day" فرصت ملاقات مستقیم با مدیران تولید را فراهم میکند.
توزیع جغرافیایی صنایع در عمان به گونهای است که مهندسان صنایع گزینههای متفاوتی بر اساس سبک زندگی و نوع صنعت دارند.
هزینه زندگی در عمان به طور کلی پایینتر از امارات یا قطر است، اما مدیریت بودجه به ویژه در مسقط اهمیت دارد.
|
بخش هزینه |
میانگین ماهیانه (مجرد) |
میانگین ماهیانه (خانواده ۳ نفره) |
توضیحات |
|
اجاره مسکن |
۱۵۰ - ۲۸۰ ریال |
۴۰۰ - ۸۰۰ ریال |
در مسقط بالاتر و در صلاله تا ۵۰٪ ارزانتر است. |
|
مواد غذایی |
۷۰ - ۱۲۰ ریال |
۲۰۰ - ۳۵۰ ریال |
خرید از بازارهای محلی به صرفهتر است. |
|
حمل و نقل |
۲۰ - ۴۰ ریال |
۱۰۰ - ۲۵۰ ریال |
شامل هزینه سوخت و نگهداری خودروی شخصی. |
|
خدمات (آب/برق/اینترنت) |
۳۰ - ۶۰ ریال |
۸۰ - ۱۸۰ ریال |
هزینهها در تابستان به دلیل تهویه مطبوع افزایش مییابد. |
|
پوشاک و شخصی |
۲۰ - ۵۰ ریال |
۱۰۰ - ۲۰۰ ریال |
بسته به برند و سبک زندگی فرد. |
|
جمع کل تقریبى |
۲۹۰ - ۵۵۰ ریال |
۸۸۰ - ۱,۷۸۰ ریال |
بدون احتساب هزینههای تحصیل مدارس خصوصی. |
به طور کلی، یک مهندس صنایع با حقوق متوسط ۱,۵۰۰ ریال، میتواند زندگی بسیار باکیفیتی داشته باشد و بخش قابل توجهی از درآمد خود را پسانداز کند.
تحلیل محتوای تولید شده توسط مهاجران در سال ۲۰۲۶ نشاندهنده تغییرات جالبی در نگرشهاست:
مهندسی صنایع در عمان در سال ۲۰۲۶، مسیری استراتژیک و پاداشدهنده برای متخصصانی است که آمادگی انطباق با استانداردهای نوین این کشور را دارند.حقوقهای معاف از مالیات، بستههای رفاهی جامع شامل مسکن و بیمه، و امنیت بالای اجتماعی، عمان را به مقصدی جذاب تبدیل کرده است.
با این حال، کلید موفقیت در این بازار، جدی گرفتن فرآیند معادلسازی مدارک از طریق DataFlow و OSE است. مهندسان صنایع نباید تنها به مهارتهای کلاسیک اکتفا کنند؛ تسلط بر ابزارهای دیجیتال، اتوماسیون صنعتی و استانداردهای پایداری (Sustainability) همان چیزی است که کارفرمایان در صلاله، صحار و دقم به دنبال آن هستند. عمان ۲۰۲۶ دیگر کشوری صرفاً نفتخیز نیست، بلکه سرزمینی است که با تکیه بر دانش مهندسی در حال بازتعریف جایگاه خود در زنجیره ارزش جهانی است و مهندسان صنایع، راهبران اصلی این تحول بزرگ هستند.
مهندس صنایع نقش کلیدی در بهینهسازی فرآیندهای تولید، کاهش هزینهها، بهبود کارایی و مدیریت زنجیره تأمین دارد و در عمان — که در حال تنوعبخشی اقتصاد از نفت به سمت صنعت، لجستیک و تولید است — بسیار بسیار اهمیت بالایی دارد. طبق استراتژی صنعتی ۲۰۴۰ و چشمانداز عمان ۲۰۴۰، بخش صنعتی تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۲۷۷ هزار نیروی کار میرسد و پروژههای بزرگ در شهرهای صنعتی مثل سوهار، دقم و رسایل فرصتهایی در خودروسازی، پتروشیمی، انرژی تجدیدپذیر و لجستیک ایجاد میکند. با این حال، سیاست «عمانیسازی» (Omanization) اولویت مطلق به شهروندان عمانی میدهد و از سال ۲۰۲۵ بسیاری از مشاغل مهندسی (از جمله برخی نقشهای صنعتی) برای خارجیها محدود یا ممنوع شده است. بازار کار برای مهندسان صنایع در ۲۰۲۶ رشد دارد ولی بیشتر برای متخصصان senior با تجربه ۸+ سال و مهارتهای خاص (مانند اتوماسیون صنعتی یا بهینهسازی فرآیند در نفت و گاز). نرخ موفقیت مهاجرت برای ایرانیها یا خارجیها متوسط رو به پایین است (حدود ۳۰-۴۰٪ برای کسانی که جابآفر تخصصی بگیرند)؛ چون نیاز به گواهی حرفهای از انجمن مهندسان عمان (OSE) و جابآفر از کارفرمای عمانی دارید و رقابت با عمانیها شدید است. موفقیت بیشتر برای کسانی است که تجربه Gulf داشته باشند یا در پروژههای بزرگ دولتی/خصوصی مثل Duqm Special Economic Zone کار کنند.
ثبت دیدگاه جدید
0 دیدگاه